Zoeken
  • Reiki Amsterdam

HSP en AD(H)D?

Bijgewerkt op: 15 jan. 2021

Er bestaan veel misverstanden over hooggevoeligheid in relatie tot AD(H)D en dan met name ADD of het combinatie type ADHD/ADD (ook wel AD(H)D. Als je HSP bent, is het niet zo dat je meteen AD(H)D hebt en als je AD(H)D hebt je niet meteen een HSP bent. Wel is het zo dat personen met AD(H)D zich vaak herkennen in de kenmerken van hooggevoeligheid. Ik ga hier verder in op HSP in combinatie met ADD en ook het combinatie type ADHD-C (zowel ADD als ADHD).

Hooggevoeligheid en ADD worden nog wel eens door elkaar gehaald. Het grote verschil is, is dat hooggevoeligheid geen stoornis is maar een eigenschap, en ADD wordt (binnen de maatschappij waarin wij leven) als stoornis bestempeld.

ADD (Attention Deficit Disorder/ concentratiestoornis) is een vorm van AD(H)D, maar dan zonder de typische hyperactiviteit en rusteloosheid. Bij ADHD staat hyperactiviteit centraal, bij ADD het aandachtstekort. Bij ADHD personen zie je de hyperactiviteit terug in hun fysieke lichaam. Personen met ADD kunnen overigens net zo druk zijn, alleen vindt dan alle drukte plaats in het hoofd en niet fysiek.


Als je ADD hebt, heb je een tekort aan de neurotransmitters dopamine en noradrenaline. Hierdoor wordt de informatie die naar de hersenen gaat minder efficiënt geregistreerd. Ook verandert de activiteit in bepaalde hersengebieden hierdoor.


Mensen met ADD verwerken informatie, indrukken en emoties trager dan andere mensen en hebben een minder goed werk/korte termijn geheugen. Iemand met ADD kan vaak lastiger informatie opnemen en zich concentreren.


De doorgaande enorme sneltrein van gedachten/ideeën en gemoedswisselingen worden veroorzaakt door een kleine chemische onbalans in de hersenen van ADD personen. Hierdoor zijn we soms wat traag in reactie maar door het (onbewust) geven van meer energie, valt dit in het dagelijks leven minder snel op. Wanneer je het combinatie type bent van ADHD en ADD dan geef je deze energie automatisch vaak al en kun je dit onbewust heel lang volhouden. Dit is meteen ook waarom het vaak, vooral bij vrouwen, pas op latere leeftijd wordt ontdekt. Je ziet het niet snel aan de buitenkant. Deze hebben vaak onbewust op jonge leeftijd allerlei copings-mechanismen ontwikkeld om er mee om te gaan en de lasten zoveel mogelijk te onderdrukken. Maar zonder dat ze weten dat dit gevolgen kan hebben. Het gevolg is dat er op latere volwassen leeftijd depressies kunnen ontstaan en diverse vormen van angststoornissen ontwikkeld kunnen worden. Je kunt bijvoorbeeld een sociale angststoornis ontwikkelen.

Bij ADD worden je hersenen niet alleen continue bestookt met prikkels van buitenaf, maar ook met gedachten van binnenuit. Zo komt er een non-stop stortvloed van informatie in je hoofd. Dit maakt dat het moeilijk is te concentreren op één taak. Af en toe, wanneer je iets heel erg interesseert, kun je juist weer volledig van de buitenwereld afsluiten. Dit fenomeen wordt hyperfocus genoemd. Daarnaast hebben mensen met het ADHD-I type moeite met georganiseerd leven, werk afmaken en autoriteit.

Ik hoor vaker dat mensen net als mijzelf juist de combinatie van HSP met AD(H)D lastig vinden. Persoonlijk vind ik dat ze beide mooie kenmerken bezitten maar juist omdat ze veel op elkaar lijken brengt deze combinatie juist inderdaad ook een extra uitdaging met zich mee. Waarom? Als AD(H)D persoon kun je moeilijk veel prikkels tegelijk verwerken. Maar als HSP krijg je juist veel prikkels binnen. Zo kan dit bij mij persoonlijk nog wel eens leiden tot het gevoel van kortsluiting in mijn hoofd, niet meer kunnen nadenken, overspoeld raken, geen overzicht meer hebben, laat staan dat ik nog een besluit kan nemen of het 'juiste' kan ondernemen. Ik raak in de 'freeze' stand en kan in gesprekken of in bepaalde situaties niet direct reageren.


De prikkels komen als een sneltrein binnen en worden te traag of niet goed verwerkt door de chemische onbalans in je hersenen. Juist daarom is het een extra motivatie om er voor te zorgen dat je als HSP in balans ben en op die manier heb je ook minder 'last' van jouw AD(H)D.


Als AD(H)D persoon heb je al een verhoogd risico op die depressies en angststoornissen, maar ik ben er van overtuigd dat wanneer je je als HSP in onbalans bent dat je dit risico alleen maar verhoogd. Dus mijn plan van aanpak? Als je je aandacht legt op jezelf als HSP in balans brengen dan verminder je het risico op angststoornissen en depressie en verklein je dus ook de lasten/beperkingen van de combi tussen AD(H)D en HSP.

Hierbij natuurlijk niet vergeten dat je zeker ook kan zorgen dat je je AD(H)D enigszins onder controle hebt, maar omdat het een 'stoornis' is en een chemische onbalans in je hersenen, zal de invloed die je hier op hebt anders zijn dan op je hooggevoeligheid. Natuurlijk zijn er verschillende medicijnen en je hebt hele goede coaches en psychologen die gericht aan de slag kunnen met je 'beperkingen' die uit AD(H)D voortkomen. Dat zal echter altijd begeleiding zijn op de symptomen, want de oorzaak blijft bestaan wegens het tekort aan dopamine in je hersenen.

Wat kenmerken van ADD, die per persoon nog kunnen verschillen in hoe sterk ze aanwezig zijn:

  • Plannen, organiseren en opruimen is lastig door het ontbreken van overzicht in het nu

  • Concentratieproblemen

  • Slaapproblemen

  • Emotionele wisselingen

  • Dromerigheid

  • Chaotisch / Vergeetachtig, vaak voorwerpen kwijt

  • Trekt zich graag terug

  • Veel prikkels maakt passief

  • Motivatie / energie problemen vooral wanneer iets geen interesse heeft

  • Moeite met beslissingen maken

  • Creatieve uitbarstingen

  • Weinig hechte vrienden maar sociaal betrokken

  • Voelt zich regelmatig overspoelt

  • Vaak een reken, schrijf of leesstoornis

  • Je geniet van de rust als de wereld slaapt

  • Vaak alleen kunnen concentreren of tot rust komen als je even alleen bent

  • Moeilijkheden bij het afwerken van details en moeite met routineklussen die je interesse niet hebben, zo is het huishouden voor veel add'ers een struikelblok.

  • Intelligentie niet aangetast, maar wordt vaak wel in intelligentie lager ingeschat door onoplettendheid, dit is mede één van de gevolgen van een laag zelfbeeld. Wat wel zo is, is dat we informatie trager verwerken en hierdoor kan de intelligentie lager worden ingeschat.


Add betekent dat iemand, op een andere manier leert, interpreteert, herinnert, denkt, waarneemt en oplossingen bedenkt. Dit heeft ook zijn voordelen:

  • In staat zijn om te hyperfocussen, als iets in je interesse valt ben je niet meer te stoppen

  • Visueel zijn ingesteld

  • Probleemoplossend en hierbij out of the box kunnen denken

  • Humor hebben en leuk gezelschap

  • Empathisch / kan zich goed in anderen verplaatsen

  • Sociaal en doorbreekt vaak muren hierbij

  • Veerkrachtig

  • Sterke intuïtie

  • Ideeëngenerators, goede brainstormers...

  • Het lange termijn geheugen werkt vaak juist (wel weer) heel goed